Metaverse – od hype’u do przebudzenia

Trzy lata temu, przemianowanie Facebooka na Meta było sygnałem rozpoczynającym nową erę cyfrowej rzeczywistości. Wizja metaverse wydawała się nie tylko przyszłością, ale wręcz teraźniejszością, w którą firmy i indywidualni użytkownicy powinni zainwestować.

Klaudia Ciesielska - Redaktor prowadzący Brandsit
9 min

Trzy lata temu, przemianowanie Facebooka na Meta było sygnałem rozpoczynającym nową erę cyfrowej rzeczywistości. Wizja metaverse, wszechświata wirtualnego łączącego rzeczywistość wirtualną, rozszerzoną i cyfrowe bliźniaki, wydawała się nie tylko przyszłością, ale wręcz teraźniejszością, w którą firmy i indywidualni użytkownicy powinni zainwestować. Rzeczywistość 2024 roku pokazała jednak, że oczekiwania wobec metaverse były przesadzone, a jego implementacja spotkała się z licznymi przeszkodami.

Wysokie bariery wejścia

Wysokie bariery wejścia są jednym z głównych czynników, które spowalniają adopcję metaverse i utrudniają jego rozwój na masową skalę. Te przeszkody mają różne oblicza, od technologicznych po ekonomiczne, i wpływają zarówno na użytkowników indywidualnych, jak i na przedsiębiorstwa.

Pierwszą znaczącą barierą jest koszt sprzętu niezbędnego do pełnego doświadczenia metavesse, zwłaszcza zaawansowanych urządzeń rzeczywistości wirtualnej i rozszerzonej. Wysokiej jakości zestawy słuchawkowe VR i XR mogą być drogie, co ogranicza dostępność tych technologii dla przeciętnego konsumenta. Ponadto, wymagania sprzętowe dla płynnego działania tych urządzeń często przekraczają możliwości przeciętnych komputerów domowych, co wymaga dodatkowych inwestycji w bardziej potężny sprzęt.

97 Luxury Cars Footer
Metaverse - od hype'u do przebudzenia 3

Kolejną barierą jest złożoność technologiczna związana z dostępem i korzystaniem z metaverse. Dla wielu osób, zwłaszcza tych mniej zaznajomionych z nowymi technologiami, konieczność instalacji oprogramowania, konfiguracji urządzeń i nawigacji po skomplikowanych interfejsach użytkownika może stanowić poważne wyzwanie. Ta złożoność może zniechęcać potencjalnych użytkowników, którzy mogą uważać proces za zbyt skomplikowany lub frustrujący.

Bariery wejścia nie są tylko kwestią kosztów i technologii; dotyczą również percepcji i wartości. Wiele osób i firm nie widzi bezpośrednich korzyści płynących z inwestycji w metaverse, co jest częściowo spowodowane brakiem dobrze zdefiniowanych przypadków użycia. Bez jasnego zrozumienia, jak metaverse może wzbogacić ich życie osobiste lub przynieść konkretne korzyści biznesowe, trudno przekonać potencjalnych użytkowników do podjęcia wysiłku i inwestycji.

Dla przedsiębiorstw, inwestycja w metaverse wiąże się nie tylko z kosztami sprzętu i oprogramowania, ale również z potrzebą rozwijania nowych kompetencji, strategii marketingowych i modeli biznesowych. Firmy muszą nie tylko zakupić odpowiedni sprzęt i oprogramowanie, ale również szkolić pracowników, adaptować swoje produkty i usługi do wirtualnej przestrzeni oraz znaleźć sposoby na efektywne zaangażowanie i monetyzację użytkowników w metawersie. To wymaga znaczących początkowych inwestycji bez gwarancji bezpośredniego zwrotu.

Wreszcie, istnieje wyzwanie integracji i kompatybilności różnych technologii i platform metawersu. Rozwój otwartych standardów i protokołów jest kluczowy dla zapewnienia, że urządzenia i oprogramowanie różnych producentów mogą ze sobą współpracować, ale to nadal jest praca w toku. Bariery te utrudniają tworzenie jednolitego, spójnego środowiska metawersu, które jest łatwo dostępne i użyteczne dla szerokiego spektrum użytkowników i firm.

Niespełnione obietnice

W początkowych dniach metaverse, wielu spośród nas, zarówno użytkowników, jak i twórców technologii, kierowało się wizją świata przypominającego scenariusze z futurystycznych powieści i filmów. Jednak w praktyce, przepaść między obiecaną wirtualną utopią a rzeczywistością okazała się znacznie większa, niż wielu mogło przypuszczać.

Główni gracze w branży, tacy jak Mark Zuckerberg, przedstawiali metaverse jako technologiczną rewolucję, która zmieni sposób, w jaki wchodzimy w interakcje ze światem cyfrowym. Wizja ta obejmowała niemal nieskończone możliwości: od uczestniczenia w wirtualnych koncertach po udział w spotkaniach roboczych w pełni trójwymiarowych przestrzeniach, które miały na nowo zdefiniować współpracę i rozrywkę.

Jednak, jak dotąd, większość tych obietnic pozostaje niespełniona. Przeszkody techniczne, takie jak ograniczenia sprzętowe, wysokie koszty dostępu, i niewystarczająca jakość doświadczeń wirtualnych, spowodowały, że wizja ta jest daleka od realizacji. Mimo wprowadzenia na rynek nowych urządzeń do rzeczywistości wirtualnej i rozszerzonej, brak jest “killer app”, aplikacji, która zdefiniowałaby metaverse i przyciągnęła masowych użytkowników.

To rozczarowanie nie jest ograniczone tylko do technologii; dotyka także społeczności, które były gotowe przyjąć metaverse jako część swojego życia. Dla wielu, obietnica metaverse była obietnicą nowej formy tożsamości i wspólnoty, jednak wobec ograniczonej oferty doświadczeń, które realnie budują wartość dla użytkownika, entuzjazm ten szybko ostygł. Oczekiwania były wysokie, a realia rynkowe pokazały, że nadal jesteśmy dalecy od realizacji tej wizji.

Wnioskiem z tego wszystkiego jest to, że przesadne oczekiwania mogą stanowić poważne ryzyko dla rozwoju nowych technologii. Hype wokół metaverse, podobnie jak w przypadku innych nowinek technologicznych, wywołał falę inwestycji i zainteresowania, ale brak szybkiego spełnienia tych obietnic może prowadzić do deziluzji i sceptycyzmu. Dla przyszłości metaverse kluczowe będzie zatem zbudowanie realnej wartości i doświadczeń, które przemówią do użytkowników na poziomie, który obiecano im na początku tej podróży.

Kryzys technologiczny i finansowy

Wyzwania, przed którymi stanął metaverse, nie ograniczają się wyłącznie do kwestii technologicznych i związanych z doświadczeniami użytkowników. Istnieje także głęboko zakorzeniony kryzys finansowy i technologiczny, który dotyka fundamentów, na których opierała się wizja metaverse, szczególnie w obszarach takich jak NFT (niewymienne tokeny), Web3 i kryptowaluty.

Wzrost i upadek wartości NFT i kryptowalut w ciągu ostatnich lat wyraźnie zilustrował niestabilność i ryzyko związane z tymi aktywami. Chociaż NFT oferowały obiecującą nową metodę dystrybucji i własności cyfrowych kreacji, entuzjazm wokół nich szybko zgasł w obliczu zmienności rynku i braku zrozumienia ich długoterminowej wartości. Kryptowaluty, które miały stanowić podstawę finansową dla wielu aspektów metaverse, również zmagały się z problemami regulacyjnymi, ogromną zmiennością cen i sceptycyzmem zarówno konsumentów, jak i inwestorów.

Web3, będące kolejną fundamentem technologicznym metaverse, miało przynieść zdecentralizowaną, otwartą sieć, która da użytkownikom większą kontrolę nad ich danymi i interakcjami online. Jednak rozwój Web3 napotkał na szereg trudności technicznych i użytkowych. Brak jasnej ścieżki rozwoju, problemy z użytkowaniem i dostępnością dla przeciętnego użytkownika oraz brak znaczących przypadków użycia, które mogłyby przyciągnąć szerszą publiczność, stanowią poważne przeszkody.

Zbyt szybka ekspansja bez solidnych fundamentów

Wiele z problemów, z którymi zmaga się metaverse, wynika z zbyt szybkiej ekspansji bez wystarczająco solidnych fundamentów technologicznych i finansowych. Ta gonitwa za nowymi technologiami bez odpowiedniej analizy ryzyka i zrozumienia potrzeb użytkownika doprowadziła do licznych niepowodzeń i strat finansowych. Firmy i indywidualni inwestorzy, którzy z entuzjazmem inwestowali w metawers, NFT i kryptowaluty, teraz często stoją przed trudnym zadaniem oceny, jak odzyskać zaufanie i zainteresowanie w obliczu tych wyzwań.

Zwrot w kierunku AI

W kontekście tych wyzwań, branża technologiczna zaczęła ponownie koncentrować się na rozwoju generatywnej sztucznej inteligencji, która oferuje natychmiastową użyteczność i ma znacznie niższe bariery wejścia. Postępy w tej dziedzinie, dzięki firmom takim jak OpenAI, Microsoft i Google, ukazują obiecującą przyszłość, w której AI odgrywa kluczową rolę w życiu codziennym. AI ma potencjał do zwiększenia immersyjności doświadczeń w metaverse, oferując bardziej spersonalizowane i interaktywne środowiska. Na przykład, zaawansowane modele językowe mogą umożliwić tworzenie dynamicznych postaci NPC (non-player characters), które oferują realistyczne i angażujące interakcje. Podobnie, algorytmy uczenia maszynowego mogą być wykorzystywane do optymalizacji i personalizacji doświadczeń użytkownika w czasie rzeczywistym.

Realistyczne oczekiwania i stopniowa adopcja

Kluczem do przyszłego sukcesu metaverse jest również ustawienie realistycznych oczekiwań. Zamiast obiecywać rewolucyjne zmiany w krótkim czasie, firmy i twórcy technologii powinni koncentrować się na stopniowym budowaniu wartości i użyteczności dla użytkowników. To oznacza rozwijanie konkretnych, wartościowych przypadków użycia, które mogą przynieść korzyści zarówno indywidualnym użytkownikom, jak i organizacjom.

Znaczenie współpracy i standardów otwartych

W celu uniknięcia fragmentacji i zapewnienia szerszej kompatybilności między różnymi platformami metaverse, kluczowe będzie wspieranie inicjatyw standardów otwartych. Współpraca między firmami technologicznymi, deweloperami i innymi zainteresowanymi stronami może pomóc w ustanowieniu wspólnych protokołów i standardów, co ułatwi tworzenie interoperacyjnych i dostępnych doświadczeń.

Metaverse, mimo swoich obecnych wyzwań, nadal posiada potencjał do rewolucjonizowania sposobu, w jaki łączymy się z cyfrowymi światami. Przez przyjmowanie realistycznego podejścia, skupianie się na tworzeniu wartościowych doświadczeń dla użytkowników, i integrację z postępami w dziedzinie AI, metawers może jeszcze znaleźć swoje miejsce w przyszłości cyfrowej. Klucz do tego sukcesu leży w uczeniu się z obecnych niepowodzeń, dostosowywaniu strategii i współpracy w celu budowania bardziej inkluzji i dostępnej cyfrowej rzeczywistości.