Związek Kontrolerów Lotów: Nie ma zgody kontrolerów na obniżenie poziomu bezpieczeństwa

List otwarty Związku Zawodowego Kontrolerów Ruchu Lotniczego (ZZKRL) dot.: pojawiających się w ostatnich dniach, niezgodnych ze stanem faktycznym, informacji przekazywanych przez kierownictwo Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (PAŻP) oraz doniesień medialnych na nich opartych.

W ocenie ZZKRL przekazywane treści mają na celu, z niezrozumiałych powodów, przekierowanie uwagi mediów i opinii publicznej z kluczowego problemu, jakim jest zachowanie BEZPIECZEŃSTWA na polskim niebie, na zarobki kontrolerów ruchu lotniczego.

Kontrolerzy, jako grupa zawodowa od prawie roku przekazują, najpierw do swojego pracodawcy – PAŻP, a następnie do innych instytucji, alarmujące informacje dot. wprowadzenia bez analiz bezpieczeństwa jednoosobowych dyżurów na stanowiskach operacyjnych (SPO), które wg zgłoszeń mają bezpośredni wpływ na spadek poziomu bezpieczeństwa. Kierowane przez kontrolerów zgłoszenia, ciągle pozostają bez merytorycznej odpowiedzi PAŻP oraz innych odpowiedzialnych instytucji.

„W ostatnim czasie opinia publiczna miała szansę zapoznać się z kontrowersjami dotyczącymi wprowadzenia SPO w PAŻP. Po zabraniu głosu przez Związki Zawodowe w tym zakresie, stało się jasne, że proces zgłaszania przez stronę pracowniczą licznych alarmujących sygnałów dotyczących zachowania zasad bezpieczeństwa trwa już wiele miesięcy. W tym momencie w wybranych mediach po raz kolejny pojawiły się informacje o zarobkach polskich kontrolerów ruchu lotniczego. Trudno oprzeć się wrażeniu, że jest to po prostu próba przykrycia tematu bezpieczeństwa. Ponadto z przykrością stwierdzamy, że podawane kwoty w żaden sposób nie odzwierciedlają realnych zarobków większości pracowników wykonujących jeden z najtrudniejszych na świecie zawodów –  kontrolera ruchu lotniczego. Osób wykonujących ten zawód w Polsce jest tylko ok. 600 i nie ma możliwości zastąpienia ich w szybkim czasie innymi specjalistami. Proces szkolenia i dochodzenia do zawodu trwa kilka lat. Przy czym kontrolerem może zostać każdy pełnoletni obywatel naszego kraju, który przejdzie pomyślnie selekcję, wszelkie wymagane egzaminy i otrzyma licencję. Dojście do zawodu jest możliwe dla każdego, wymaga jednak dość rzadkich predyspozycji i  odporności na stres. Docelowo nawet z kilku tysięcy chętnych z jednego naboru, udaje się wyszkolić ledwie ok. dwudziestu kontrolerów. Czujemy się z jednej strony zaszczyceni, mogąc wykonywać ten wyjątkowy zawód, który ma przede wszystkim na celu zapewnienie pasażerom i załogom bezpieczeństwa w przestrzeni powietrznej. Z drugiej, mamy świadomość z ciążącej na nas odpowiedzialności. Nasza praca to rodzaj służby, pełniony bez względu na warunki, na natężenie ruchu, na pogodę i wszelkie inne, często trudne do przewidzenia okoliczności. Jednak nie byłoby to możliwe bez konsekwentnego stosowania wszelkich zasad i przepisów bezpieczeństwa, także na etapie ich ustalania, zmian i implementacji. Dla nas jest to absolutny priorytet, dlatego trudno nam się pogodzić z działaniami zmierzającymi do zepchnięcia tego tematu na margines dyskusji.

Czujemy się w obowiązku reagować, dlatego prosimy redakcje, które do tej pory opublikowały jednostronne informacje przekazywane przez PAŻP, o natychmiastowe ich sprostowanie. Materiały zawierające treści, sugerujące, że Związki Zawodowe działające w Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej oraz kontrolerzy ruchu lotniczego nie chcą zgodzić się na ograniczenia swoich wynagrodzeń – są informacjami nieprawdziwymi. Publikacje te mają na celu odwrócenie uwagi opinii publicznej od naruszeń w zakresie przepisów bezpieczeństwa, jakich naszym zdaniem dopuściło się kierownictwo PAŻP. Odnosząc się do kwestii przedstawianych zarobków, warto zwrócić uwagę, że zarobki kontrolerów są zróżnicowane i na ich wysokość mają wpływ różne elementy. Opierają się one na zasadach przyjętych na poziomie Komisji Europejskiej, wspólnych dla wszystkich państw stowarzyszonych. Należy także zauważyć, że inne będzie wynagrodzenie kontrolera w Warszawie, pełniącego przy okazji obowiązki dyrektora czy prezesa PAŻP, a inne (znacznie niższe) szeregowego kontrolera w stolicy naszego kraju, a jeszcze inne, wynagrodzenie krl na lotnisku regionalnym. Znamienny jest także fakt, że takie informacje przekazywane są mediom przez pracodawcę (tj. Polską Agencję Żeglugi Powietrznej) dokładnie w dniach, gdy pracownikom operacyjnym wręczane są kolejne grupowe wypowiedzenia zamieniające, obniżające zarobki. Kolejne, bo poprzednie przekazane były w 2020 roku, gdy zarobki wszystkich pracowników PAŻP zostały obniżone o 24%. Łącznie pobory kontrolerów są w tym roku już o około 40% niższe niż w 2019 roku, a gdzieniegdzie obniżki sięgną nawet 70%. Pensje kontrolerów na lotniskach regionalnych są dzisiaj w wielu przypadkach niższe od wynagrodzeń wykwalifikowanych pracowników fizycznych. Należy podkreślić, że upublicznianie zmanipulowanych danych odnośnie zarobków pracowników, to działanie nieetyczne i niespotykane na europejskim rynku pracy. Szczególnie gdy Prezes państwowej agencji o znaczeniu strategicznym, który ma za zadanie, wszelkimi decyzjami gwarantować zachowanie bezpieczeństwa w ruchu lotniczym, próbuje z tego uczynić argumenty skierowane przeciwko swoim własnym pracownikom. Pracownikom, o których zobowiązany jest dbać i którym należy się szacunek ze strony pracodawcy oraz podziękowanie za ciężką i nieprzerwaną służbę, także w tym trudnym okresie pandemii SARS-CoV-2.

Z naszego punktu widzenia, najgorszy jest fakt, że wysyłane do wybranych mediów informacje dot. zarobków nielicznej i wysoko wykwalifikowanej grupy zawodowej pojawiają się zawsze, jako odpowiedź na alarmujące sygnały o spadku poziomu bezpieczeństwa na polskim niebie, o łamaniu procedur i przepisów przez kierownictwo Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej. Można by z tego wywnioskować, że zdaniem p.o. Prezesa PAŻP wysokie zarobki mają dawać przyzwolenie do „przymykania oczu” na problemy w Agencji. Mają być elementem prowadzonej komunikacji, mającej na celu także wywieranie wpływu na kontrolerów ruchu lotniczego, aby ukrywali zagrożenia, akceptowali milcząco stopniowe pogarszanie poziomu bezpieczeństwa w polskiej przestrzeni powietrznej.  Nie ma na to zgody kontrolerów ruchu lotniczego!

Kontrolerzy ruchu lotniczego to ludzie, od których wymaga się nie tylko wyjątkowych predyspozycji psychofizycznych, wielkiej odporności na stres. To także profesja obdarzona ogromną dozą zaufania przez pilotów i pasażerów. W naszej pracy bezpieczeństwo podróżnych i załóg lotniczych jest zawsze najważniejszym dobrem. Mamy obowiązek zagwarantować Im #bezpieczneniebo. Odpowiadamy za to służbowo, prawnie i moralnie. Naszym obowiązkiem poza sumiennym wykonywaniem powierzonych zadań, jest również reagowanie na każde oznaki pogorszenia poziomu bezpieczeństwa w polskim i europejskim lotnictwie. Żadne próby zastraszania i oczerniania naszego środowiska tego nie zmienią.
 
Stan faktyczny
 
Chcielibyśmy przedstawić fakty potwierdzające, że stanowisko PAŻP nie jest zgodne z aktualnym stanem. Poniższe zdarzenia miały miejsce w ostatnich kilkunastu miesiącach:

− Związki Zawodowe od samego początku pandemii zdawały sobie sprawę z trudnej sytuacji, jaka spotkała branżę lotniczą. W związku z tym wystosowały niejedną propozycję porozumienia do p.o. Prezesa PAŻP, mającą na celu: obniżenie wynagrodzenia pracowników, w tym kontrolerów ruchu lotniczego.

− Wyliczona i przedstawiona na początku pandemii w 2020 roku związkom przez p.o. Prezesa PAŻP konieczna wysokość obniżek wynosiła: 13.233.000zł miesięcznie, wspólna propozycja przedstawiona przez wszystkie 14 Związków Zawodowych, zgodnie z wyliczeniem sporządzonym przez PAŻP dawała podobną kwotę: 11.133.000zł i jednocześnie postulowała dodanie 35.000.000zł oszczędności z funduszu nagród, którym indywidualnie dysponuje p.o. Prezes.

− Przytoczone powyżej kwoty przedstawione przez związki, Agencja mogła oszczędzać już od maja 2020 roku. Porozumienie stron mogło obowiązywać nawet przez okres 3 lat i miało być modyfikowane co 3 miesiące, odpowiadając na potrzeby danego okresu. Z początkiem pandemii, nikt nie był w stanie przewidzieć kolejnych etapów jej rozwoju.

− Propozycja nie została przyjęta. P.o. Prezesa nie podpisał porozumienia, powołując się m.in. na bezwzględną konieczność utrzymania wspomnianego funduszu nagród w wysokości 35.000.000zł.

− Zamiast zdecydowania się na zawarcie porozumienia i rezygnację ze swojego funduszu nagród, Pracodawca zdecydował się na podjęcie (w ocenie działających w PAŻP organizacji związkowych z naruszeniem prawa) jednostronnych działań obniżających wynagrodzenia. W niektórych przypadkach sięgają one nawet 70% (wyliczenie Pracodawcy). Dodatkowo – również w ocenie strony społecznej z naruszeniem przepisów i zasad bezpieczeństwa – wprowadzono zmiany w zakresie stosowania pracy kontrolerów w trybie Single Person Operation (SPO), tj. pełnienia, nie jak było do tej pory dwuosobowych dyżurów, ale jednoosobowych, bez sporządzenia uprzednich analiz bezpieczeństwa, które są wymagane.

− Strona społeczna ciągle podtrzymuje gotowość do zawarcia porozumienia, jeśli p.o. Prezesa odstąpi od dotychczasowych działań, w ocenie strony społecznej, mających bezpośredni wpływ na kwestie bezpieczeństwa.

− Ważnym jest fakt, że PAŻP nie jest finansowany z budżetu Skarbu Państwa. Podlega on skomplikowanym mechanizmom finansowania ustalanym na poziomie Komisji Europejskiej. Mechanizmy te gwarantują, że straty poniesione przez PAŻP i jej europejskie odpowiedniki będą im zwracane, począwszy od 2023 roku. Zatem podnoszenie argumentów przez PAŻP i ich upublicznianie, że wprowadzenie SPO oraz zmniejszanie wartości wynagrodzenia kontrolerów ruchu lotniczego, jest odpowiedzią na zmniejszoną liczbę operacji lotniczych w dobie pandemii oraz na konieczność z tym związanych cięć budżetowych w organizacji, wynikających z poniesionych strat – jest nieprawdziwe. Jest wprowadzaniem w błąd opinii publicznej.

− Przez straty rozumieć należy m.in. koszty kredytów zaciągniętych w czasie pandemii, w celu utrzymania najwyższego poziomu bezpieczeństwa na niebie oraz pełną gotowość na powrót ruchu lotniczego. PAŻP aktualnie posiada zgody Ministerstwa Infrastruktury na zaciągnięcie kredytów w wysokości 800 mln zł. Paradoksalnie, ze względu na wspomniane mechanizmy finansowania PAŻP, duże obniżki baz kosztowych (których znaczną część stanowią wynagrodzenia) w bieżącym roku doprowadzą do gigantycznych problemów w kolejnych latach, dla których 2021 będzie rokiem referencyjnym. Ten fakt oraz odpływ ekspertów, a nie postawa Związków Zawodowych, jak próbuje przedstawiać to kierownictwo PAŻP, doprowadzi do upadku służb ruchu lotniczego w Polsce w najbliższych latach. Doskonale zdają sobie z tego sprawę inne kraje europejskie, w szczególności z Grupy A6, w których do obniżek nie doszło lub są one marginalne.

8 lutego 2021 roku CANSO (którego członkiem jest także PAŻP) skierowało pismo do Komisji Europejskiej, potwierdzając stosowanie się do wartości, zasad i reguł. De facto w Polskiej Agencji przedstawione zasady nie mają zastosowania. Zachęcamy do zapoznania się z pełną treścią pisma na naszej stronie internetowej: www.zzkrl.pl.

Powyższe FAKTY są dowodem, na to, iż ciężko nie odnieść wrażenia, że aktualne problemy finansowe, a co gorsza również problemy na płaszczyźnie bezpieczeństwa – czego emanacją jest 40% wzrost częstotliwości występowania zdarzeń lotniczych – są skutkiem polityki zarządczej p.o. Prezesa. W momencie podjęcia tematu przez media i dotarcia do oficjalnego stanowiska 14 Związków Zawodowych, które zawsze będą stały na straży nienaruszalności zasad bezpieczeństwa, kierownictwo Agencji próbuje przerzucić winę za swoje działania na Związki Zawodowe i Pracowników. Nie ma i nie będzie naszej zgody na takie traktowanie Pracowników.

Jako Związki Zawodowe od 11 miesięcy, czekamy na potwierdzenie, że zmiany dotyczące SPO wdrożono zgodnie z przepisami i że są one bezpieczne.

Korzystając z okazji, także chcemy podziękować redakcjom, opinii publicznej, liderom opinii, którzy poważne potraktowali temat dot. aktualnych kwestii bezpieczeństwa na polskim niebie. Ono dot. nas wszystkich! #bezpieczneniebo

Podpisano: Zarząd Związku Zawodowego Kontrolerów Ruchu Lotniczego”

Używamy plików cookie, aby zapewnić lepszą jakość przeglądania. Kontynuując korzystanie z tej witryny, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookie.
Używamy plików cookie, aby zapewnić lepszą jakość przeglądania. Kontynuując korzystanie z tej witryny, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookie.